Milan M. Ćirković: “Alister Rejnolds: nova spejs opera i astrobiološka revolucija”

Milan M. Ćirković: “Alister Rejnolds: nova spejs opera i astrobiološka revolucija”

Dramatični napredak u astrobiologiji od 1995. godine naovamo i pojava sasvim novih perspektiva u potrazi za životom u svemiru ostavili su traga i u naučnofantastičnoj književnosti, naročito u okviru pojave nove britanske spejs opere u otprilike istom vremenskom periodu. Alister Rejnolds je jedan od najistaknutijih autora ove struje i u ovom izlaganju pokušaću da skiciram neke od tematskih elemenata u njegovom delu neposredno inspirisanih astrobiološkom revolucijom. Ovo se prevashodno odnosi na njegov ciklus “svemira otkrovenja” (engl. Revelation space), ali se takođe uočava i u zasebnim romanima kao što su “Kiša veka” (Century Rain) i “Kuća sunaca” (The House of Suns). Pored izvesne sličnosti u jeziku i stilu, Rejnoldsove ideje o kosmičkim civilizacijama, dugoročnoj evoluciji razuma u svemirskom okruženju i razrešenju Fermijevog paradoksa čine ga možda najadekvatnijim naslednikom Stanislava Lema u kontekstu savremene naučnofantastične književnosti.

spacer32

Milan M. Ćirković je naučni savetnik Astronomske opservatorije u Beogradu (Srbija), vanredni profesor na Departmanu za fiziku Univerziteta u Novom Sadu (Srbija) i istraživački saradnik Instituta za budućnost čovečanstva pri Filozofskom fakultetu Oksfordskog univerziteta (Velika Britanija). Odbranio je doktorat iz astrofizike na Državnom univerzitetu Njujorka u Stoni Bruku (SAD) 2000. godine, gde je prethodno magistrirao iz geo-nauka 1995. godine. Njegovi glavni istraživački interesi su u oblastima astrobiologije (Galaktička nastanjiva zona, SETI), analize rizika (globalni katastrofički rizici, epistemologija rizika) i filozofije nauke (antropička načela, filozofija fizike, studije budućnosti). Ko-uredio je antologiju Global Catastrophic Risks (Oxford University Press, Oxford, 2008), koja je pozitivno ocenjena i predstavljena u brojnim svetskim naučnim glasilima, uključujući Nature i Science. Autor je prvog udžbenika iz vangalaktičke astronomije na južnoslovenskim jezicima (Uvod u vangalaktičku astronomiju, Univerzitet u Novom Sadu, Novi Sad, 2008). Objavio je do sada 3 monografije (najnovija je The Astrobiological Landscape, Cambridge University Press, Cambridge, 2012) i oko 200 naučnih, stručnih i preglednih radova u istraživačkim časopisima i zbornicima, kao i preko 100 eseja, popularno-naučnih i novinskih tekstova. Preveo više knjiga, uključujući naslove Ričarda Fajnmena i ser Rodžera Penrouza.